مسافران سرزمین بختیاری(9)هارست ساوير
هارست ساوير
سرهنگ دوم « هارست ساوير » 68 عضوسازمان جاسوسي ارتش هندانگليس به همراه خانم ايزابلا بيشوب ازكراچي به بغدا عزيمت نموده ودرفوريه ي 1890م /جمادي الثاني 1307هـ .ق ازطريق مرز عراق واردكرمانشاه گرديده وسپس باعبورازشهرهاي تهران واصفهان درتاريخ 30آوريل 1890م / 9 رمضان 1307هـ .ق روانه ي چهارمحال وبختياري گرديد. 69
ساويرقدبلند،خوش سيماوعظيم الجثه بوده وبه هنگام ورودبه ايران سي وهشت ساله بود .70اوماموريت داشت تادرمناطق زندگي عشايرلروبختياري یعني سلسله جبال زاگرس ودامنه هاي آن به بررسيهاي نظامي بپردازد.71
اوامكانات لازم همچون دوربين ووسايل نقشه برداري و….. رادراختيارداشته ويك نقشه بردارنيزبه وي كمك ميكرد .72 وي به هنگاه ترك «سيملا»به سوي محل اين ماموريت باخانم بيشوپ آشناگرديده وقبول كردتادراين مسافرت پرخطراورانيزهمراه خودآورده وموردحمايت ومصاحبت قرار دهد.73
بيشوپ درطول سفرنامه ي خودهيچ اسمي ازسرگردساوير نبرده بلكه درسراسر نوشته هاي خويش بطورمكرر ازواژه ي مبهم وشك برانگيز«آقا»درباره ي وي استفاده مي نمايد.74 همين مساله نشان دهنده ي لزوم پنهان كاري دراين ماموريت ويژه مي باشد. اين تنها«سردنيس رايت» است كه سالها بعدنام حقيقي آقا راآشكار مي سازد. 75
به نوشته ي بيشوپ برخورد آقا با بختياريها غالبا تندو خشن بوده است به حدي كه گاهي وي (بيشوپ) رانيزناراحت مي نمود وهمين نشان دهنده ي اخلاق وروحيه ي نظامي سرگرد موصوف است . 76ساوير پس ازاينكه بررسيها ونقشه برداريهاي نظامي خودرادرچهارمحال بختياري انجام دادبارسيدن به بروجرد ازخانم بيشوپ جداگشته وبه هندوستان بازگشت . 77
نقشه ها و گزارشهايي كه وي ازسرزمين بختياري به عنوان سوغات سفربه هند برد به حدي ارزشمند بودندكه ازسوي مقامات سيملا مورداستقبال وتوجه فرار گرفتند.78
اوازاين مسافرت و مسافرتهاي ديگري كه احتمالا بعدا انجام داد گزارش جا معي تحت عنــــــوان « كوههاي بختياري و ايلام عليا » 79 تهيه كرده كه آن را در تاريخ هفتم مه 1894 م / شوال 1311 هـ .ق در انحمن پادشاهي جغرافيا يي قرائت نمود و چند ماه بعد در دسامبر 1894م همين گزارش رادر جلد چهارم مجله جغرافيايي در لندن منتشرساخت . 80
محقق : دکتر غفار پور بختیار
تنظیم : گروه آسماری بختیاری68)H.A.SAWEAR.69)بيشوپ ،ايزابلا،ازبيستون تازردكوه بختياري،ترجمه ي مهراب اميري،تهران،نشرسهندونشرآنزان،چاپ اول،1375،ص54.70)رايت ،ص 332 .71)همان ،ص333 .72)بيشوپ ،صص مختلف .73)رايت ،همان .74)بيشوپ ،صص مختلف .75) رايت،همان .76)بيشوپ،صص مختلف .77)رايت،ص 339 .78)همان . 79)THE BAKHTIARI MOUNTAINS AND UPPER EIAM.
80)لاياردو…،سيري درقلمرو بختياري وعشايربومي خوزستان،ص259 .
آخرین بروزرسانی (شنبه ، 25 تیر 1390 ، 17:37)