آسماری

درقوم بختیاری همواره به تاریخ و گذشته بهای زیادی داده می شود، در این راستا تواریخ بسیاری توسط افراد مختلف در مورد قوم بختیاری به رشته تحریر در آورده شد. کتابهای تاریخ ایل بختیاری اسکندر خان عکاشه، تاریخ قائد بختیاری، و دیگر تاریخ ها نشانه علاقه این ایل به گذشته خودشان بوده است. علاقه مندی این مردم به تاریخ وهمچنین نوع زندگی این مردم آنها را بیشتر از دیگران به شاهنامه که بخشی از تاریخ اسطوره ای ایرانیان است نزدیک کرده که باعث شده است تا شاهنامه همیشه در زندگی بختیاری ها از مقام و مقبولیت بالایی بر خوردار باشد. از زمانهای دور شاهنامه و شاهنامه خوانی در بین این ایل وجود داشته و حتا شواهد تاریخی نیز موید و مصدق این موضوع می باشد به طوریکه دکتر نوراله دانشور در کتاب جنبش وطن پرستان اصفهان و بختیاری ذکر نموده است: سواران بختیاری زمانی که برای فتح تهران حرکت کرده بودند، هنگامی که در میانه راه در نقطه ای برای استراحت توقف کرده بودند یکی از بختیاری ها اشعاری را از شاهنامه خطاب به محمد علی میرزا می خواند: چنانت بکوبم به گرز گران/ که پولاد کوبند آهنگران / سواران جنگی کجا دیده ای / صدای سم اسب نشنیده ای/ . علاقه مندی این مردم را می توان در انتخاب اسامی آنها نیز مشاهده کرد که از اسامی شاهنامه استفاده بسیارمی شود.

امیرآرمین یکی از کسانی است که به گفته خودش از زمانی که دنیا را در ک کرده، با شاهنامه بزرگ شده است؛ است. امیر آرمین متولد 1323 در روستای سی میلی ( گرد بیشه ) در سرزمین مکوند از توابع مسجدسلیمان می باشد. عشق و علاقه مندی او به شاهنامه وی را بر آن داشته تا مراسم شاهنامه خوانی را هرچه باشکوه تر در روستای کوچک سی میلی برگزار کند. وی نویسنده 5 جلد تاریخ قوم لر می باشد و کتاب" عشق در شاهنامه" را نیز در حال نگاشتن دارد. او عضو" انجمن فرهنگی آسماری" می باشد و با اهالی روستای سی میلی و همکاران خود هر ساله اقدام به برگزاری بزرگترین مراسم شاهنامه خوانی جهان می کند که علاقه مندان زیادی را نیز به خود جذب می کند.

-به نظر شما علت اینکه بختیاری ها تا این حد به شاهنامه علاقه نشان می دهند چیست و چرا دیگر آثار ادبی تا این حد به مقبولیت آنها نرسیده است؟ یکی از دلایل اصلی علاقه مندی بختیاری ها به شاهنامه ساده و قابل فهم بودن آن و استفاده از کلمات پارسی و همچنین وجود داستانهای رزمی است که با روحیه بختیاری ها سازگاربود. البته
این به مفهوم استفاده نکردن از آثار ارزشمندی همچون دیوان حافظ و بوستان و گلستان سعدی نمی باشد بلکه استفاده از آثاری مانند دیوان شیخ اجل حافظ شیرازی نیز مرسوم بوده است ولی شاهنامه از جایگاه والا تری برخوردار بوده است.

من از دوران کودکی به یاد دارم که بزرگان در سی میلی شاهنامه می خواندند و از پدرم که در این مورد سوال کردم او نیز می گفت از زمان پدرانش این رسم وجود داشته است. در گذشته از اول عید تا روز سیزدهم شاهنامه خوانی دایر بود که در روز آخر به نفراتی که در این مراسم شرکت می کردند جوایزی داده می شد ولی در حال حاضر به دلیل شرایط مختلف مجبوریم که فقط یک روز و به مدت چند ساعت را به این کار اختصاص بدهیم. جریان شاهنامه خوانی در سی میلی یک جریان رو به گسترش می باشد زیرا قبل از انقلاب که به دلایل مختلف از جمله ترس از حکومت مدتی شاهنامه خوانی به صورت علنی کنار رفت و افراد در خانه های خود شاهنامه می خواندند تا اینکه از سال 1361 این مراسم مجددا به صورت علنی برگزار شد که در آن سال با 14 یا 15 نفر این مراسم اجرا شد و از آن زمان به بعد رواج مجدد یافت تا امسال که حدود 32 هزار نفر برای دیدن این مراسم به سی میلی آمده بودند. -

از سال 1370 به بعد مقام و انتخاب افراد به عنوان افراد برتر برداشته شد چون به نظر ما همه کسانی که در این مراسم شرکت می کنند و شاهنامه می خوانند قابل احترام هستند و همه آنها توانا می باشند و انتخاب کسانی به عنوان نفرات اول بی احترامی به سایر شرکت کنندگان می باشد وبه همین دلیل به همه افرادی که در این مراسم شرکت می کنند لوح یادبود اهدا می شود. همنین هر سال در این مراسم از هنرمندان یکی از استانهای کشور دعوت می شود تا به اجرای موسیقی محلی آن استان به پردازند که سال گذشته از استان لرستان دعوت کردیم و امسال نیز مازندرانی ها مهمان ما بودند که به اجرا پرداختند. سال آینده نیز قرار بر این است تا یکی از استانهای سیستان و بلوچستان، کردستان یا از ایل قشقایی دعوت کنیم.

در حال حاضر تمایل جوانان درقوم بختیاری به شاهنامه بیشتر شده است و روند رو به گسترشی را نشان می دهد که جای امیدواری می باشد. به نظر من علت موفقیت و گیرایی شاهنامه در بین ایرانیان این است که شاهنامه از داشته های ما سخن می گوید، شاهنامه اسطوره و تاریخ ایران است و در شرایطی که سرخوردگی در بین ایرانیان بوجود آمده بود فردوسی توسی با به نظم در آوردن شاهنامه خدمت بزرگی را به مردم ایران انجام داد. شاهنامه پیام آزادی، نیک اندیشی، وطن پرستی،مقاومت وشجاعت را برای مردم دارد که باید از آن درس گرفت. -

از شما و همه همکارانتان سپاسگذارم و آرزوی سربلندی را برای همه ایرانیان به ویژه قوم بختیاری را دارم. گفتگو از کیماس نوروزی پور