مردم چهارمحال و بختیاری پس از لشکرکشی ابو موسی اشعری به سال 23 هـ.ق دین اسلام را پذیرفتند[i].ایل بختیاری قبل از آن که تشییع در مملکت ایران رواج داشته باشد،شیعی مذهب بودند و در مذهب خود،کمال عصبیت را بهخرج میدادند.
این مهم به دست سادات منطقه شوشتر صورت گرفت [ii]و همه مدارک قرن هیجدهم نیز نشان میدهد که بختیاریها دارای مذهب شیعه اثنی عشری هستند[iii]. این موضوع در اغلب نوشتار و خاطرات سیاحان خارجی به منطقه بختیاری بیان شده است 0
بیشوب عشایر بختیاری را مسلمان و شیعه مذهب معرفی مینماید و نشانههایی ازاعتقادات مذهبی مردم این منطقه را در خلال سفرنامهی او میتوان دید.وی درملاقات با حاج ایلخانی( امام قلیخان ) مینویسد « ... وی مسلمانی متدین است ، یک نسخه قرآن زیبا و تذهیب کاری دارد که بیشتر اوقات آیههایی از آن را تلاوت میکند » [iv].. لرد کروزن مینویسد : " بختیاریها صاحب عقیده صاف و ساده و به یگانگی خدا معتقدند و بهشت و جهنم و حساب روز قیامت را هم اعتقاد دارند[v] . وجود بقاع متبرکه و امام زادهها در مناطق بختیاری و ساختن بارگاه و مقبره برای آنها گواه اعتقاد راسخ آنها به نوادگان ائمه معصومین میباشد .
علاوه بر این ، نشانههای اعتقاد خوانین بختیاری به مذهب شیعه و پایبندی آنها به اجرای مناسک دینی در اغلب منابع تاریخی ذکر شده است . بی بی مریم در توصیف شخصیت حسینقلیخان ایلخانی مینویسد :" پدرم مسلمان حقیقی بود ، در مذهب خیلی متعصب بود ، همیشه نماز شب مینمود . تمام سال که در عربستان(خوزستان) بود با آن گرمای عربستان دوشنبهها و پنج شنبهها روزه میگرفت ..." [vi]
خوانین بختیاری از جمله حسینقلیخان و اغلب خانواده وی و سایر خوانین بختیاری به سبب باورهای دینی به مکه مکرمه ، مشهد مقدس و کربلای معلی مشرف شدند[vii].حسینقلیخان که به تدین و تعصب دینی وی در اغلب منابع اشاره شده است ، در روزنامه خاطرات خود به کرات از سفرخود و خانواده به عتبات و مکه مکرم وکمکهای مالی که برای مرمت حرم امام حسین(ع ) فرستاده یاد میکند . به عنوان نمونه مینویسد : " حاجی محمد کریم را فرستادم در کربلای معلی که مسجد میان حرم را آیینه کاری بکند سه هزارتومان دادم مشغول کار شد ... " "در این سال حاجی محمد کریم حرم سید الشهداء علیه السلام را آیینه کاری را تمام کرد آمد . شش هزار تومان خرج کرد"[viii].
در عملکرد خوانین بختیاری در جریان مشروطه بخصوص در فتح اصفهان رگههای اعتقادات مذهبی به روشنی دیده میشود . ضرغام السلطنه به هنگام فتح اصفهان 110 نفر سوار را به نام امام علی (ع) انتخاب میکند و یا در جای دیگر برای حمله به نیروهای اقبال الدوله در اصفهان دوازده نفر از برادران و خان زادگان بختیاری را به تعداد دوازده امام انتخاب و دستور شروع جنگ را صادر نمود[ix]. همچنین سردار ظفر که ابتدا با امیر مفخم همراه بود و جلوی تمام اردوی دولتی برای مقابله با مشروطه خواهان به مورچه خورت آمد .
از آنجا به حضرت آیه اله اصفهانی (حاج آقا نوراله) نوشت ، که کار من مثل حر در صحرای کربلا شد ، اول کسی که جلوی امام مظلوم آمد حر بود ، و اول کسی که به راه او شهید شد هم حر بود ، حال من کسی بودم که جلوتر از اردوی دولتی برای قتل و غارت اهل اصفهان آمدم ، حالا هم اول کسی هستم که خود را برای آزادی وطن به کشتن میدهم[x].
یکی از انگیزههایی که موجب پیوستن سران ایل بختیاری به قیام مشروطه شد ، باورمندی آنها به اعتقادات مذهبی بود که ذکر شمهای از آنها رفت ، با ارتباطی که میان علمای اصفهان و خوانین بختیاری صورت گرفت آنها به درخواست علمای اصفهان که سابقاً نیز در ارتباط با آنها بودند برای نجات این شهر از جور حاکمان مستبد محمدعلی شاه لبیک گفتند .
| نظر ها |
|
