آسماری

مردم چهارمحال و بختیاری پس از لشکرکشی ابو موسی اشعری به سال 23 هـ.ق دین اسلام را پذیرفتند[i].ایل بختیاری قبل از آن که تشییع در مملکت ایران رواج داشته باشد،شیعی مذهب بودند و در مذهب خود،کمال عصبیت را به­خرج می­دادند.

این مهم به دست سادات منطقه شوشتر صورت گرفت [ii]و همه مدارک قرن هیجدهم نیز نشان می­دهد که بختیاری­ها دارای مذهب شیعه اثنی عشری هستند[iii]. این موضوع در اغلب نوشتار و خاطرات سیاحان خارجی به منطقه بختیاری بیان شده است 0

بیشوب عشایر بختیاری را مسلمان و شیعه مذهب معرفی می­نماید و نشانه­هایی ازاعتقادات مذهبی مردم این منطقه را در خلال سفرنامه­ی او می­توان دید.وی درملاقات با حاج ایلخانی( امام قلی­خان ) می­نویسد « ... وی مسلمانی متدین است ، یک نسخه قرآن زیبا و تذهیب کاری دارد که بیشتر اوقات آیه­هایی از آن را تلاوت می­کند » [iv].. لرد کروزن می­نویسد : " بختیاری­ها صاحب عقیده صاف و ساده و به یگانگی خدا معتقدند و بهشت و جهنم و حساب روز قیامت را هم اعتقاد دارند[v] . وجود بقاع متبرکه و امام زاده­ها در مناطق بختیاری و ساختن بارگاه و مقبره برای آنها گواه اعتقاد راسخ آنها به نوادگان ائمه معصومین می­باشد .

علاوه بر این ، نشانه­های اعتقاد خوانین بختیاری به مذهب شیعه و پایبندی آنها به اجرای مناسک دینی در اغلب منابع تاریخی ذکر شده است . بی بی مریم در توصیف شخصیت حسینقلی­خان ایلخانی می­نویسد :" پدرم مسلمان حقیقی بود ، در مذهب خیلی متعصب بود ، همیشه نماز شب می­نمود . تمام سال که در عربستان(خوزستان) بود با آن گرمای عربستان دوشنبه­ها  و پنج شنبه­ها روزه می­گرفت ..." [vi] 

خوانین بختیاری از جمله حسینقلی­خان و اغلب خانواده وی و سایر خوانین بختیاری به سبب باورهای دینی به مکه مکرمه ، مشهد مقدس و کربلای معلی مشرف شدند[vii].حسینقلی­خان که به تدین و تعصب دینی وی در اغلب منابع اشاره شده است ، در روزنامه خاطرات خود به کرات از سفرخود و خانواده به عتبات و مکه مکرم وکمک­های مالی که برای مرمت حرم امام حسین(ع ) فرستاده یاد میکند . به عنوان نمونه می­نویسد : " حاجی محمد کریم را فرستادم در کربلای معلی که مسجد میان حرم را آیینه کاری بکند سه هزارتومان دادم مشغول کار شد ... " "در این سال حاجی محمد کریم حرم سید الشهداء علیه السلام را آیینه کاری را تمام کرد آمد . شش هزار تومان خرج کرد"[viii].

در عملکرد خوانین بختیاری در جریان مشروطه بخصوص در فتح اصفهان رگه­های اعتقادات مذهبی به روشنی دیده می­شود . ضرغام السلطنه به هنگام فتح اصفهان 110 نفر سوار را به نام امام علی (ع) انتخاب می­کند و یا در جای دیگر برای حمله به نیروهای اقبال الدوله در اصفهان دوازده نفر از برادران و خان زادگان بختیاری را به تعداد دوازده امام انتخاب و دستور شروع جنگ را صادر نمود[ix]. همچنین سردار ظفر که ابتدا با امیر مفخم همراه بود و جلوی تمام اردوی دولتی برای مقابله با مشروطه خواهان به مورچه خورت آمد .

از آنجا به حضرت آیه اله اصفهانی (حاج آقا نوراله) نوشت ، که کار من مثل حر در صحرای کربلا شد ، اول کسی که جلوی امام مظلوم آمد حر بود ، و اول کسی که به راه او شهید شد هم حر بود ، حال من کسی بودم که جلوتر از اردوی دولتی برای قتل و غارت اهل اصفهان آمدم ، حالا هم اول کسی هستم که خود را برای آزادی وطن به کشتن می­دهم[x].

یکی از انگیزه­هایی که موجب پیوستن سران ایل بختیاری به قیام مشروطه شد ، باورمندی آنها به اعتقادات مذهبی بود که ذکر شمه­ای از آنها رفت ، با ارتباطی که میان علمای اصفهان و خوانین بختیاری صورت گرفت آنها به درخواست علمای اصفهان که سابقاً نیز در ارتباط با آنها بودند برای نجات این شهر از جور حاکمان مستبد محمدعلی شاه لبیک گفتند .