آن شير دژاگه كه به حق بود چو ضرغام | ضرغام حقيقت كه از او روز عدو شام |
قيام بختياري ها كه به وسيله ي عده اي مغرض، گاه شورش خوانده مي شود با حمايت هاي همه جانبه ي مردمي همراه بود و همه از اين حضور و قيام راضي بودند. بزرگان شعر و ادب عصر بيداري در اصفهان و تهران كه از مدت ها قبل، قلم و قدمشان در راه آزادي كار مي كرد و شعرشان زبان برنده ي نهضت مشروطه بود؛ از اين پيروزي، مسرور و مشعوف شدند.
شعراي بزرگ اصفهان و شعراي بزرگ تهران سران بختياري و فاتحان تهران را با قلم و بياني وصف ناشدني ستوده اند و آزادي و قانون را مرهون و مديون جنگ آوري و قيام بختياري ها مي دانند. اين قيام كه ابتدا از اصفهان شروع شد، در اصفهان هم بازتاب خوبي در عرصه ي شعر و ادب داشته است. مرحوم حسن وحيد دستگردي از شاعران آزادي خواه و بلند آوازه ي عصر مشروطه است، در قصيده اي مي گويد:
| « اصفهان راطالع مقبل قرين شد، بخت يار احمد الله كز رضاي نوربخش آسمان از قدوم ايلخاني يعني آن صمصام حق خير مقدم حضرت ضرغام حق مرد دلير كنز قدرت، مجمع تدبير، برهان خرد خاوران شرق را تابنده چون ماه منير از اميران شرافت پرور مشروطه كيش چند بودند در فتح صفاهان پيش جنگ اولين بهرام خان وانگاه عبدالله خان حيدر و داراب و هادي و خليل و هم رحيم حضرت ضرغام لشكر را صف آرا گشت و شد سالك راه حقيقت حاجي ابراهيم خان پرچم انّا فتحنا در سپاهش پيشرو پيشرو بود اندر آن لشكر يگانه پور وي برفراز اسب تازي هر كه او را ديد، گفت ج | از ورود موكب ايل جليل بختيار شمس رحمت گشت از شرق حقيقت آشكار اصفهان را سود بر افلاك تاج افتخار كافرينش داده شوكت را به ذاتش انحصار آفتاب فيض، درياي هنر، كوه وقار آسمان عدل را رخشنده مهر مستتار وز بزرگان شجاعت پيشه ي والا تبار روز هيجا هر يكي گشتاسب و سام سوار پس عزيز الله خان كاو را بود عزت دثار از نژاد و دوده ي ضرغام، شير كردگار زي صفاهان چون شهاب آسماني رهسپار بت شكن، نمرود كش، گرديد ابراهيم وار رايت نصر من الله بر سرش سايه گذار رستم هيجا، ابوالقاسم هژبر مرغزار مرحبا بر اين مبارز، حبّذا از اين سوار» |
| «اقبال ستمگر به صفاهان چو گذر كرد از بهر حكومت چو در اين شهر سفر كرد | شيرازه ي كار همه را زير و زبر كرد بيداد و جفايش به دل سنگ اثر كرد | ||||
| رخت ستم و فتنه و آشوب به بر كرد | |||||
| القصه به پايان برساندند ستم را بدنام نمودند همه ملك عجم را | جاري بنمودند همه حكمِ حَكَم را ناگاه خداوند رسانيد علم را | ||||
| بنگر كه قضا كرد چه ها و چه قدر كرد | |||||
| آن شير دژاگه كه به حق بود چو ضرغام افراشت علم را ز پي ياري اسلام | ضرغام حقيقت كه از او روز عدو شام زد جانب اين شهر پي دفعِ ستم گام | ||||
| از بهر تن آسايي ما سينه سپر كرد | |||||
| نا گه خبر آمد كه رسد حضرت صمصام مردم همه ديدند كه آن سرو دلارام | صمصام شريعت ثمر گلشن اسلام با يكه سواران و دليران نكو نام | ||||
| منزل به صفاهان به دو صد شوكت و فر كرد | |||||
| مكرم تو شب و روز ز مشروط سخن كن از دست رها شرح حكايات كهن كن | گه ياد ز مشروطه و گه ياد وطن كن هر دم سخن تازه ز اوضاع زمن كن | ||||
| بايد كه دهانِ تو پر از درّ و گهر كرد | |||||
فاتحان اصفهان همه مورد احترام و تكريم علما و ادباي اصفهان واقع شدند اما در اين ميان حاج ابراهيم خان ضرغام السلطنه جايگاه خاصي دارد. او كه خوي درويشي و وارستگي در نهادش متمكّن بود به كمك سيد احمد نوربخش دهكردي به طريقه ي تصوف وارد گرديد و به فقر مشرف گرديد و لقب طريقتي«حب علي شاه» گرفت0
اديبان اصفهان از آن جمله مرحوم طرب بن هماي شيرازي پدر استاد علامه جلال الدين همايي در دو ترجيع بند عرفاني و شكوهمند وي را مي ستايد:
| «ما چاكر شاه ذوالفقاريم ما شيرة عشق و جذبه ي شور از همت صاحب ولايت همنان خليل و چون براهيم ما خاك نشين كوي عشقيم | در كشور فقر تاجداريم ما حبِ عليِ بختياريم ضرغام دلير كارزاريم ما شيعه ي خاص هشت و چاريم يعني كه به فقر خاكساريم» |
| « تاوصال تو يافت جبّ علي همچو ضرغام كز عنايت فقر سرور بخت يار كز كرمش شير دشت مبارزت ضرغام | گشت فارغ ز ياد خلد و جحيم سكه زد در ولايت تسليم زنده شد نام مردمان كريم كه ز سهمش دل عدوست دو نيم» ج |
دهقان ساماني نيز بسياري از خوانين بختياري را ستوده است0
| نظر ها |
|
