آسماری

  باب اول   درعبرت پادشاهان 

در يكى از جنگها، عده اى را اسير كردند و نزد شاه آوردند.

شاه فرمان داد تا يكى از اسيران را اعدام كنند.

اسير كه از زندگى نااميد شده بود، خشمگين شد و شاه را مورد سرزنش و دشنام خود قرار داد.

 كه گفته اند: هر كه دست از جان بشويد، هر چه در دل دارد بگويد.

وقت ضرورت چو نماند گريز       دست بگيرد سر شمشير تيز

 ملک پرسيد: اين اسير چه مى گويد؟

يكى از وزيران نيک محضر گفت : ای خداوند همی گويد:والكاظمين الغيظ و العافين عن الناس ملک را رحمت آمد و از سر خون او درگذشت.

وزير ديگر که ضد او بود گفت :

ابنای جنس ما را نشايد در حضرت پادشاهان جز راستی سخن گفتن.اين ملک را دشنام داد و

ناسزا گفت .

ملک روی ازين سخن درهم آمد و گفت :

آن دروغ پسنديده تر آمد مرا زين راست که تو گفتی .

که روی آن در مصلحتی بود و بنای اين بر خبثی . 

 چنانكه خردمندان گفته اند: دروغ مصلحت آميز به ز راست فتنه انگيز  

هر كه شاه آن كند كه او گويد         حيف باشد كه جز نكو گويد 

و بر پيشانى ايوان كاخ فريدون شاه ، نبشته بود:

 جهان اى برادر نماند به كس         دل اندر جهـــــــــان آفرين بند و بـس 

مكن تكيه بر ملك دنيا و پشت         كه بسيار كس چون تو پرورد و كشت

 چو آهنگ رفتن كند جان پاك        چه بر تخت مــــردن چه بر روى خاك

  * * * *